Skąd wzięły się mity?

Mity to opowieści wywodzące się z dawnych czasów, najczęściej starożytnych, typowe są one dla wielu kultur, choć niewątpliwie do najbardziej znanej należy mitologia gracka. To zbiór historii opowiadających o bogach, herosach, ale także o mitycznych potworach, opowieści które ludzie przekazywali sobie z pokolenia na pokolenie, dzięki czemu przetrwały one do dziś, mając szczególnie istotne znaczenie w dorobku kultury europejskiej. Skąd się jednak wzięły? Czy mają coś wspólnego z rzeczywistością?

Ludzie od zawsze tworzyli niezwykłe historie, czasem tylko dla rozrywki, nierzadko jednak również po to, aby wytłumaczyć sobie różnego rodzaju zjawiska i odpowiedzieć sobie na kluczowe pytania, na przykład dotyczące istnienia świata czy miejsca człowieka na Ziemi. Powstanie świata jest przedstawiane na różne sposoby w różnych mitologiach, zawsze jednak rolę w jego tworzeniu przypisywano bogom lub innym siłom wyższym. Wielu z nas również obecnie wierzy ingerencję boga w tym procesie, nie mniej jednak w dawnych czasach wierzono w wiele bóstw.

Wśród najważniejszych bogów greckich na pewno wymienić należy Zeusa – pana wszechświata, który pokonał swego ojca Kronosa, boginię Herę, Posejdona, pana świata podziemnego Hadesa, Aresa, Atenę, Demeter czy Dionizosa, jednakże bóstw greckich było znacznie więcej. Podobnie można by wymienić całą listę bogów rzymskich, bóstw mitologii nordyckiej czy dalekiego wschodu. Każdy z bogów miał przypisane inne atrybuty, był patronem i opiekunem innej dziedziny życia, każdy miał nad nią władzę i nadprzyrodzone moce, których nie brak było również istotom półboskiego pochodzenia, na przykład herosowi Heraklesowi, który był synem Zeusa oraz ziemskiej kobiety.

Mity greckie opowiadają także o zwykłych śmiertelnikach, o ich marzeniach i tęsknotach czy też wadach – na przykład historia Dedala i Ikara opowiadająca o pragnieniu wzbicia się w powietrze, o dążeniu do wolności za wszelką cenę, ale i o buncie i nieposłuszeństwie przypłaconym życiem. Historia Syzyfa z kolei ostrzega przed tym, że za każdą winę prędzej czy później trzeba będzie ponieść karę. Ponadczasowość mitów polega więc na tym, że z ukazanych w nich historii można wyciągnąć wnioski dotyczące życia każdego z nas.

Mity greckie są powszechnie znane, mamy z nimi do czynienia już w szkole, ale są także wspaniałą inspiracja do tworzenia współczesnych dzieł – motyw postaci mitycznych pojawia się więc we współczesnej poezji, malarstwie, w muzyce czy filmie. Na rynku pojawia się także wiele książek czy bajek z mitami dla dzieci, dzięki czemu mogą one już od najmłodszych lat poznawać kulturę starożytnej Grecji w prosty i przystępny sposób, doskonale się przy tym bawiąc.